Telsiz Konuşmasının Kuralları
Telsizde kısa, net ve standart konuşmanın temel kuralları ve standart sözcükler.
Havacılıkta telsiz konuşması (radiotelephony) uçuş güvenliğinin parçasıdır. Amaç, kısa sürede ve yanlış anlaşılmadan bilgi aktarmaktır. Bu yüzden herkes aynı sözcükleri, aynı sırayla kullanır.
Temel kurallar
- Önce dinle: Frekansta başka biri konuşuyorsa bitmesini bekle.
- Kısa ve net ol: Gereksiz sözcük kullanma, standart ifadelere sadık kal.
- Çağrı adını söyle: Önce çağırdığın istasyonu, sonra kendi çağrı adını söyle.
- Sayıları rakam rakam oku: “one two three” gibi. Okunuşlar için Fonetik alfabe ve sayıların okunuşu sayfasına bak.
- Talimatı geri oku (readback): İrtifa, yön, hız, pist, frekans, transponder kodu ve izinler geri okunur.
- Anlamadıysan sor: Tahmin etme, “Say again” de.
Okunabilirlik skalası
Telsiz kalitesi sorulduğunda “How do you read?” denir ve 1–5 arası yanıt verilir:
| Değer | İngilizce | Anlamı |
|---|---|---|
| 1 | Unreadable | Okunamıyor |
| 2 | Readable now and then | Ara sıra okunuyor |
| 3 | Readable but with difficulty | Zor okunuyor |
| 4 | Readable | Okunuyor |
| 5 | Perfectly readable | Çok net okunuyor |
Standart sözcükler
| Sözcük | Anlamı |
|---|---|
| Acknowledge | Mesajı aldığını ve anladığını bildir. |
| Affirm | Evet. |
| Approved | İstenen eylem için izin verildi. |
| Break | Mesajın bölümleri arasındaki ayrımı belirtir. |
| Cancel | Daha önce verilen izni iptal et. |
| Check | Bir sistemi veya prosedürü kontrol et. |
| Cleared | Belirtilen şartlarda ilerlemek için izin verildi. |
| Confirm | Şunu doğrulamanı istiyorum. |
| Contact | Şu istasyonla telsiz bağlantısı kur. |
| Correction | Bu mesajda hata yapıldı, doğrusu şudur. |
| Disregard | Yok say. |
| I say again | Açıklık için tekrar ediyorum. |
| Maintain | Belirtilen koşulda devam et. |
| Monitor | Şu frekansı dinle. |
| Negative | Hayır / izin verilmedi / doğru değil. |
| Out | Konuşma bitti, cevap beklenmiyor. |
| Read back | Mesajı bana aldığın gibi aynen tekrar et. |
| Report | Şu bilgiyi bana ilet. |
| Request | Şunu öğrenmek veya almak istiyorum. |
| Roger | Son mesajının tamamını aldım. |
| Say again | Son mesajını tekrar et. |
| Speak slower | Daha yavaş konuş. |
| Standby | Bekle, seni çağıracağım. |
| Unable | Talebi veya talimatı yerine getiremiyorum. |
| Wilco | Mesajını anladım ve uygulayacağım. |
Not: “Roger”, “evet” demek değildir. “Evet” için affirm, “hayır” için negative kullanılır.
İşaret yalnızca bu tarayıcıda saklanır; başka kimse görmez.
